Reklama

Polecamy




Guzik australijskiej Marynarki Wojennej

     Pierwszy mój guzik australijskiej marynarki wojennej spowodował, że poczuwam się do obowiązku przedstawienia tej zamorskiej siły zbrojnej.

     Historia Australijskiej Królewskiej Marynarki Wojennej rozpoczęła się w 1788 i jest związana z kolonizacją zamorskiego kontynentu przez Wielką Brytanię. Do1859 okręty brytyjskie często wizytowały nowe kolonie. W 1859, utworzono tam samodzielny dywizjon (Australia Squadron), który funkcjonował do 1913. Przed utworzeniem Federacji, każda z sześciu australijskich kolonii posiadała oddzielne siły morskie. W 1901 powołano Siły Morskie Wspólnoty Narodów. Królewska Marynarka Wojenna (Royal Australian Navy –RAN) powstała w 1911, a w 1913 zacumowała po raz pierwszy w Sydney.

     Trudno zajmować się bardziej szczegółowo w tym miejscu ciekawymi skądinąd dziejami tej odległej nam obszarowo floty.

     Australia według Australia in The Second World War poza ZSRR należała do najbardziej zmilitaryzowanych krajów sojuszniczych  pod  rządami ówczesnego premiera Johna Curtina  (więcej patrz  na naszej stronie Symbolika Marynarki Wojennej w The War Illustrated). W  siłach zbrojnych służyło blisko 900.000 ludzi, w tym 40.000 kobiet (1/4 ludności kontynentu), z czego 500.000 poza granicami. Straty osobowe  Austalii obliczono na 21.100 żołnierzy, z tego 17.500 na Pacyfiku, spośród których  zginęlo na polu walki lub odniosło śmiertelne rany 9.500 żołnierzy. Ponad 8.000  Australijczyków zginęlo  a japońskich obozach jeńco.we wojennych.

          Wojną RAN rozpoczęlo dysponując dwom ciężkimi i dwoma lekkimi krążownikami oraz  kilkunastoma niszczycielami. Pod koniec II wojny światowej RAN liczyła 150 okrętów oraz 200 pomocniczych licząc wraz z personelem brzegowym i zabezpieczenia 39,650 osób.
     Straty wojenne w walkach wyniosły: trzy krążowniki, korweta, cztery niszczyciele torpedowce dwa slupy, trzy łodzie motorowe, i pomocniczy trałowiec.
      Łączne straty to 1,740 personelu RAN to 19. jednostek pływających i 436 osób , które zginęły na innych jednostkach pływających lub posterunkach.
     Są to bardzo poważne straty w stosunku do swej wielkości, gdyż wyniosły one ponad połowę przedwojennego stanu okrętów i jedną piątą stanu osobowego.
     Ta niewielka flota zniszczyła krążownik, siedem okrętów podwodnych, statek-pułapkę, trzy niszczyciele lub torpedowce, trałowiec, wiele niewielkich statków handlowych. Zlikwidowali lub przechwycili ponad 150,000 ton tonażu wroga i zestrzelili ponad sto samolotów. Trudno określić ilościowo jaką rolę odegrała RAN w innych sukcesach wojennych.
    W dniu 30 sierpnia1945 w japońskiej bazie morskiej Yokosuka położonej w Zatoce Tokijskiej jej dotychczasowy przełożony Yuzo Tanno przekazuje symbolicznie swoje klucze komandorowi Herbertowi Jamesowi Buchananowi (1902-1965) służącemu w brytyjskiej Flocie Pacyfiku, dowódcy flotylli australijskich niszczycieli, d.o. „Napiera”, który jako pierwszy reprezentant wspólnoty narodów stanął na ziemi japońskiej.
      Dziesięć okrętów uczestniczyło w podpisywaniu japońskiego aktu kapitulacji w Zatoce Tokijskiej 2 września 1945; były to HMA: Ballarat, Cessnock, Gascoyne, Hobart, Ipswich, Napier, Nizam, Pirie, Shropshire i Warramunga.

     Podana wyżej supermini historia RAN ma jeden cel; ma opowiedzieć coś, czego z pewnością jeszcze nie wiemy.
Wiadomo, iż jej marynarze na antypodach nosili złote (żółte) guziki na swoich mundurach wyjściowych. Jak dotąd nie udało się odnaleźć materiału źródłowego opisującego wojenną produkcję guzików w Wielkiej Brytanii. Z powodów trudności aprowizacyjnych, opisanych przy omawianiu guzików polskiej MW w Wielkiej Brytanii wiadomo, że zamiast cennego mosiądzu i innych metali do wytwarzania milionów guzików zaczęto stosować tworzywa sztuczne. Takie guziki znalazły się na mundurach polskich Sil Zbrojnych, ale nie w polskiej Marynarce Wojennej.
Podobnie zaopatrywano RAF oraz liczne inne siły w guziki z tworzywa. Dodać tu należy, że te guziki cieszyły się na zachodzie (a także w Polskich Siłach Zbrojnych) wyjątkowo złą opinią użytkowników.

     Dlaczego nasz guzik jest ciemny? Czy używano go do mundurów roboczych?
Guzik dwustronnie soczewkowaty przy czym rewers jest prawie płaski, został wytworzony przez znanego londyńskiego producenta Firmin.
     Znakomicie wykonany, jest z ciemnej masy (lub jak ktoś woli z mielonego rogu). Awers z symbolem RAN opisanym od dołu łukowatym napisem AUSTRALIA. Rewers z uchem mosiężnym typu Omega . Wokół ucha w dwóch współosiowych wypukłych okręgach biegnie napis * FIRMIN * LONDON.
Średnica 21,8 mm. H = 5,9 mm.

                                                                       Józef Wąsiewski



Kraj: Australia Materiał: tworzywo sztuczne Wysokość: 5,9 g Producent: Firmin, Londyn
Waga: b.d Średnica: 21,8 mm Data: II. wojna światowa Przeznaczenie: guzik mundurowy RAN